Copy
In deze nieuwsbrief:
1. We maken een windlicht
2.
De Locht nóg beter toegerust voor bezoekers in coronatijd!

3. Vroebel, riefbord, vroespel of wasreliëf
4. Melderse mosterd
5. Kapelconcertjes gaan niet door; kalender activiteiten
6. Tentoonstelling: wie wat bewaart...  en podcast
Zondag 8 november

Wij maken een windlicht!

Sint-Maarten, Sint-Maarten,
De koeien hebben staarten……

Sint-Maarten wordt officieel gevierd op 11 november. Op veel plaatsen gaan de kinderen op pad op zaterdag vóór die dag. Zo rond zes uur gaan kinderen van deur tot deur met een fakkel in de hand. Aanbellen en een liedje zingen: de beloning volgt, fruit en snoep. En dan snel naar het volgende adres om zo veel mogelijk te verzamelen! Dan in optocht naar de troshoop waar het vreugdevuur wordt ontstoken.

Die fakkel bestond vroeger uit een uitgeholde biet, tegenwoordig is het meestal een lampion van papier, gemaakt op school of gekocht. In museum de Locht proberen we het verleden levend te houden. Elk jaar maken we met de kinderen zo’n bietenfakkel. Helaas is dat dit jaar niet mogelijk. Kinderen hebben veel hulp nodig bij het uithollen van de voederbiet. Vanwege de huidige maatregelen ter bescherming van de begeleiders moeten we afstand bewaren.

Als alternatief maken we dit jaar een windlicht. Kinderen krijgen een glazen potje. Dat mogen ze versieren met onder andere lintjes, stickers, bloemetjes en stofjes. Kies maar uit, wat je zelf het leukste vindt, maak er iets moois van! Het kaarsje krijg je er van ons bij. Natuurlijk mag je het resultaat meenemen naar huis. Zet het windlicht bij de voordeur. Dát staat gezellig!
De Locht nóg beter toegerust voor bezoekers in coronatijd!
 
Openluchtmuseum de Locht in Melderslo krijgt van het Kickstart Cultuurfonds een bijdrage van bijna € 48.000. Met dat budget gaat het museum allerhande voorzieningen treffen om nog toegankelijker en veiliger te zijn in coronatijd. Het amfitheater krijgt een afdak zodat er meer buitenactiviteiten plaats kunnen vinden. Ook komen er langs de looproute nieuwe horecapunten op het terrein om meer bezoekers te kunnen bedienen dan nu het geval is.
Mark van Rensch - lid van het directieteam – reageert enthousiast:  “Deze donatie maakt het mogelijk om ook tijdens Corona periode de bezoekers gastvrij te ontvangen en ze te laten genieten van ons horeca-aanbod en onze exposities.”
De maatregelen worden in de komende maanden
Vroebel, riefbord, vroespel of wasrîëf

De jongeren onder ons zijn opgegroeid met de wasautomaat en staan er niet meer zo bij stil, dat het ooit anders was. Daarom werd de kleding vroeger niet zo vaak gewassen als nu het geval is. Je droeg meestal een week dezelfde kleding, alleen de onderbroek ging vaker de was in en met een handdoek deed je de hele week, wassen was toen nog een dagtaak!

‘s Zondags werd de was in de week gezet en maandag was wasdag. Vrouwen waren vaak de hele dag bezig met de was: boenen, schrobben, spoelen en wringen, een lichamelijk uitputtend karwei. Soms hadden ze een wringer, dan perste je het water eruit door het tussen twee rollen door te draaien. ‘s Zomers hing je het wasgoed daarna aan de waslijn buiten om te drogen en in de winter ging het over een wasrek rond de kachel.

Tot ongeveer de helft van de vorige eeuw gebruikte men daarbij, om de was schoon te krijgen, een wasbord. Het wasgoed werd op het wasbord gelegd en met een harde borstel en groene- of weke zeep schoongeboend, later werd dat met sunlightzeep gedaan. Eén van de leukste activiteiten voor kinderen in het museum is dan ook het schrobben van het wasgoed op de vroebel, lekker knoeien met water en zeep, welk kind doet dat nou niet graag? Het hele wasproces volgen we met de kinderen, van wassen tot ophangen.

Ons museum beschikt over een aantal wasborden, van een eenvoudige geprofileerde plank tot diverse modellen met houten raamwerk en een geribbelde gegalvaniseerde zinken plaat tot zelfs een zeldzaam exemplaar met een geribbelde glasplaat en een wasbord dat gemaakt is in Chicago. Dit laatste, bijzondere exemplaar gebruikt de muziekgroep Vurdewind, die vaak in het museum optreedt, bij het nummer “La mazurka de la Louisiana” ... als muziekinstrument!
Melderse mosterd

Het moet zo rond 1930 zijn geweest, veel verder gaat mijn herinnering niet. Als kind woonde ik in het “schoolhuis” in Melderslo, rechts van het oude schoolgebouw. We woonden er met ons gezin en mijn grootmoeder. Mijn grootmoeder is in 1932 overleden.

We hadden een mosterdveldje op de plaats waar nu het transformatorhuisje staat. Een mosterdplant wordt ongeveer een meter hoog. Er komt een tros met gele bloemetjes aan. Daaruit groeien een soort peulen, waarin zaadjes zitten, de mosterdzaadjes. Die zaadjes werden verzameld. Ik weet niet of ze met de hand geplukt werden en of je ze moest dorsen. Er werden zaadjes bewaard om het volgend jaar weer in te zaaien.

Mijn grootmoeder deed de zaadjes in een gietijzeren kookpot met een kogelronde bodem. Ze goot er wat azijn en een beetje water bij en daarop legde ze een kanonskogel: die hadden we gekregen van Gusse Grad ofwel Grad van Helden. Dan ging ze zitten en nam de kookpot tussen haar benen. Ze draaide voorzichtig de benen van links naar voren en van rechts naar achteren. En dat steeds sneller, maar ook niet te snel want dan vloog de kogel uit de pot. Dat ging zo een tijdje door totdat de mosterd klaar was om in een pot of potjes te doen.

De kookpot met de kanonskogel zijn nog te zien in de Locht.

Jo Nellen
Zij is 95 jaar en stond mede aan de basis van Openluchtmuseum de Locht.
Kapelconcertjes gaan voorlopig niet door!

Helaas kunnen de kapelconcerten dit jaar geen doorgang vinden. De parochiekerk wordt volgens de veiligheidsregels bij dit concert niet gezien als een ruimte waarvoor de uitzondering inzake godsdienstige bijeenkomsten geldt. Dus mogen er alleen samenkomsten plaats vinden voor maximaal 30 personen (exclusief personeel en optredende artiesten).

Activiteiten op woensdag, zaterdag en zondag

Er is van alles te doen, zoals demonstraties van bijzondere ambachten en activiteiten voor kinderen. Kijk op de website voor de details.
Wie wat bewaart...

Wanneer je een blik werpt in de kelder van de oude boerderij in Openluchtmuseum de Locht, zie je een hele voorraad staan.

Om in tijden van schaarste toch voldoende op tafel te krijgen en omdat je in tijden van overvloed niet alles kon consumeren, werden groente, fruit en vlees geconserveerd. Het voedsel bederft dan minder snel en mensen worden minder snel ziek. Ongewenste bacteriën, schimmels en gisten worden door conserveren gedood of de groei ervan tot stilstand gebracht.

Het grootste gedeelte werd tot halverwege de vorige eeuw “geweckt”, gesteriliseerd in glas in een weckketel. (Genoemd naar de ondernemer Weck). In de kelder zien we ook twee grote Keulse potten staan. Daarin zaten snijbonen en zuurkool. De snijbonen werden ingelegd in zout, bij de versnipperde witte kool kwam ook nog een scheut karnemelk. Suiker, alcohol en zuur werden ook gebruikt om te conserveren, denk aan jam, kersen op brandewijn en augurkjes in het zuur. Worsten en bonen liet men drogen, ham werd gerookt en gedroogd. De hammen en worsten hingen op zolder en boven het fornuis.

Rond de 60er jaren begon men producten in te vriezen. Bij die methode en door de snelle verwerking blijven meer smaak- en voedingsstoffen behouden. Tegenwoordig maakt men gebruik van hogedrukpasteurisatie wat de smaak nog meer ten goede komt.
Pot-kast is een leuke woordspeling als het om de podcast gaat! Wat is een podcast?
Een podcast is een audio-uitzending waarbij het geluidsbestand op aanvraag wordt aangeboden via een link op internet. Het wordt ook wel genoemd, de nieuwe manier waarop mensen naar de radio luisteren: men kiest zelf plaats en tijd en wat men wil horen.
 
Openluchtmuseum de Locht Broekhuizerdijk 16d 5962 NM Melderslo
Open: april t/m oktober 10.00 u. - 17.00 u.;
november t/m maart woensdag , zaterdag, zondag 10.00 u. - 17.00 u.
T 077-3987320 (best bereikbaar van 09.00 tot 12.00 u.)
info@delocht.nl - www.delocht.nl/